René van der Meer / freelance redacteur

Treffende teksten. Print en online.

Zon, zee en carnaval

AD Reiswereld / 2010


O
ok op het Portugese tropeneiland Madeira staat carnaval jaarlijks op de agenda. Carnavallen in de zon? Dat is weer eens wat anders dan klappertanden in je boeren kiel op de verregende markt van Oeteldonk.

Een verdwaalde astronaut trekt een sprintje naar zijn praalwagen. Op de stoep tussen de toeschouwers begraaft een kleine Spiderman zijn nog jongere broertje onder een berg serpentine. Verderop kondigen bas-tonen en een knetterend aggregaat de komst van de volgende carnavalskar aan. Even later tuft de wagen vol knipperende lampjes en danseressen wiebelend langs een rijtje palmbomen.

Palmbomen met carnaval? Klopt. Terwijl ons eigen Den Bosch zich tijdens carnaval omdoopt tot Oeteldonk en De Raad van Elf hier duimt dat de optocht niet wegregent, gaat ook in warmere streken het dagelijks leven voor even in de kast. Rio de Janeiro is natuurlijk de bekendste exotische carnavalsstad, maar zeker niet de enige. Ook dichterbij huis, in Zuid-Europa (zie kader) viert men carnaval. Een van die zonnige oorden waar ze weten wat carnavallen betekent, is Madeira.

Eeuwige lente
Een stipje, meer is het niet wanneer je Madeira opzoekt op de wereldkaart. Het Portugese eiland voor de kust van Marokko is slechts 57 kilometer lang en 22 kilometer breed. De ligging, een warme golfstroom en het bergachtige landschap zorgen ervoor dat het klimaat van Madeira het hele jaar door zeer aangenaam is. Niet voor niets staat het bekend als ‘het eiland van de eeuwige lente’.

Wat opvalt bij aankomst op Madeira zijn de ruwe kust en groene heuvels. Terrassen in trapvorm wisselen het heuvelachtige landschap af met bananenplantages, eucalyptusbomen en witte huisjes met vrolijke, oranje daken. De heuveltoppen van het kleine, groene eiland liggen verstopt in de wolken. Voor de rest is het zelfs in februari aangenaam helder weer. Vanaf uitkijkpunten zoals de 580 meter hoge klif Cabo Girão, heb je 180 graden uitzicht over de Atlantische Oceaan. Een vergezicht over een gladde, grijsblauwe zee met hier en daar heldere vlekken van zonnestralen die door een wolk priemen.

Beneden, in de hoofdstad Funchal, maakt de bevolking zich klaar voor carnaval. Zaterdag trekt, zoals ieder jaar, de grote carnavalsoptocht door het stadscentrum en er is nog genoeg te doen. In het atelier van evenementenvereniging Associação de Animação Geringonça hangt een lijmgeur. De vereniging slaat sinds 1988 geen carnaval over en ook nu moet alles weer tot in de puntjes verzorgd zijn. Een vrouw achter een naaimachine veegt het zweet van haar voorhoofd terwijl ze met haar andere hand het zoveelste stuk glanzende stof door haar ratelende machine jaagt. Het zijn de laatste loodjes van de voorbereidingen die al in november begonnen.

Planeten en raketten
Zomaar een reeks pakjes in elkaar naaien is niet de bedoeling. Carnaval op Madeira is serious business. Naast live muziek en een kinderparade, bestaat het carnaval uit  twee optochten. De eerste, Carnival Paegant, is de meest traditionele van de twee. In de salsastijl zoals bekend van Rio de Janeiro lopen verschillende verenigingsgroepen mee met deze populaire optocht. Uiterst belangrijk hierbij is het jaarlijkse thema. Is het thema Landen van de Wereld? Ontwerpsters, naaisters, knippers en plakkers maken, doorgaans vrijwillig, overuren om iedereen tot een farao of Schot te transformeren. Staat carnaval het jaar daarop in het teken van astronomie? Op heel het eiland is geen stof met sterrenpatroon meer verkrijgbaar en zelfs sommige etalages zijn versierd met planeten en raketten. De tweede optocht, Bungler’s Pageant, van een paar dagen later is een meer vrijblijvende parade waar iedereen aan mag meedoen. Leuk, maar de echte carnavalsfans concentreren zich vooral op de parade van zaterdag.

Xavier Barros, directeur van vereniging Geringonça begint te stralen wanneer hij terug denkt aan alle voorgaande carnavaledities op zijn eiland. In het dagelijks leven werkt Xavier braaf bij een taxibedrijf, maar in zijn hart bruist het carnaval. Vanaf het moment dat het thema voor dit jaar bekend is, begint het te kriebelen. Welke kleding zullen ze dit keer ontwerpen? Hoe moet de wagen eruit zien? Welke muziek past daarbij?

Prins Carnaval van de taxicentrale
Verspreid in zijn kantoortje liggen de souvenirs van jaren carnaval op Madeira. Foto’s aan de muur tonen hem, alweer stralend, omringd door glitter en glamour, praalwagens en danseressen. In een hoek glimt een paar blauwe glitterschoenen. Trots loopt Xavier naar een kast waarop hij de hoeden verzamelt die hij de afgelopen jaren tijdens carnaval heeft gedragen. ‘Dit was 2007’, zegt hij met gigantische tros groene veren op zijn hoofd. ‘En dit’, en hij pakt een creatie met rode veren die zolang zijn dat ze het plafond bijna raken, ‘dit was mijn hoed 2006.’

Wat is er precies zo leuk aan carnaval? Xavier valt stil en legt zijn verenhoed terug op de kast. Peinzend, stamelend en met zijn armen zwaaiend, zoekt de Prins carnaval van de taxicentrale naar woorden. ‘It’s just, everything’, zegt hij uiteindelijk beleefd lachend om van de lastige vraag af te zijn. Carnaval, het blijkt ook op Madeira rationeel lastig te verklaren.

Handevol glitters
Twee dagen later gonst het op Avenida do Mar, een brede straat langs de boulevard van Funchal. Het is de avond van de grote optocht. Gezinnen, stelletjes, ouderen en nieuwsgierige tieners staan afwachtend aan de kant van de weg. Iets verderop staan de praalwagens ronkend klaar. Een man met gereedschap schroeft nog wat puntjes op de i terwijl een sambaband zichzelf warm speelt.

En dan is het zover. De muziek zwelt aan de eerste wagens wiegen de straat in. Vrouwen, sommige gehuld in niet veel meer dan een handjevol glitters, zwaaien vanaf de wagens naar het publiek op straat. Ruimtevaarders dansen alsof ze gewichtloos zijn, meisjes proberen in de maat te blijven met hun vooraf ingestudeerde danspasjes.

Elk van de acht deelnemende groepen introduceert zichzelf met een vlag waarop het logo van de vereniging staat. De vlag dragen is een vak apart waarvoor speciaal een vrouwelijk groepslid wordt aangewezen. Vol trots, in de mooiste jurk van de groep, draagt ze de vlag en neemt ze het applaus van de toeschouwers in ontvangst.

Een bijzondere bijrol tijdens carnaval op Madeira is ook weggelegd voor Alberto João Jardim, president van regio Madeira en wereldberoemd op het eiland. De man, die het goed zou doen als lookalike van Boris Jeltsin, staat erom bekend liefhebber van carnaval te zijn. Hij volgt de optocht vanaf dezelfde tribune waar pers en prominenten een plekje hebben gereserveerd. Vanonder een hoed met veren wacht hij hier, genietend van een sigaar, op dat wat komen gaat.

Al bij de eerste kar heeft de optocht de president opgemerkt en nodigt hem uit voor een dansje op straat. Zonder aarzelen stapt meneer Jardim het asfalt op en hupst ongedwongen mee met de muziek. Wanneer hem een trom met stokken wordt aangereikt, ramt hij zo hard hij kan mee met de muziek. Als hij daarna zijn plek op de tribune weer opzoekt, laat hij een groepje oververhitte fotografen achter die het moment van uitzinnigheid hoopte vast te leggen. Ze krijgen gelukkig nog een kans, het tafereel herhaalt zich een aantal keer.

Xavier, van de taxi’s, en zijn groep hebben alles blijkbaar nog op tijd afgekregen. Vol glitters, gehuld in een goud glanzend jasje met op zijn rug twee blauwe vleugels komt hij voorbij. Wanneer hij de president ziet zitten, schudt hij hem, met een lach van oor tot oor, de hand.

Partytime en gezelligheid
In de staart van de optocht viert Jacqueline van Zee een feestje. De van oorsprong Nederlandse is in 1993 naar Madeira verhuisd en werkt hier nu als hotel consultant. ‘Het was even wennen om als nuchtere Hollander te zien hoe uitbundig ze hier carnaval vieren’, zegt ze. De eerste jaren bleef Jacqueline tijdens de optocht veilig langs de weg staan kijken. Maar naar mate Jacqueline langer op het eiland woonde, zag ze meer en meer bekende gezichten in de optocht voorbij komen. ‘En elk jaar werd ik uitgedaagd om mee te doen.’ Drie jaar geleden hakte ze de knoop door en sindsdien loopt ze jaarlijks met vriendinnen mee in de optocht. Gehuld in glitterkleding, compleet met een witte boa en lange nepwimpers danst ze over straat. ‘Partytime en gezelligheid. Zowel voor de inwoners en toeristen van het eiland. Dat is carnaval op Madeira’, zegt ze.

Eindpunt van de optocht is het marktplein Praca do Municipio waar alle groepen op een podium nog een laatste dansje maken. Op een terras langs het plein drinken uitgeputte deelnemers een welverdiend biertje. Hoeden, helmen en maskers zijn even afgezet. Luis Barreto bekijkt het geheel van een afstandje. Hij is muzikant in de big band die straks op de markt het slotakkoord van de avond geeft. Hij geniet van het carnaval op zijn eiland. Het verkleden is volgens hem op Madeira extra bijzonder. ‘Dit is een klein eiland. Wij hebben hier geen boeven of filmsterren. Daarom is het zo leuk om je één keer per jaar als zo iemand op te tutten.’

Op het marktplein feesten volhouders door om uiteindelijk ook via de smalle straatjes van Funchal hun bed op te zoeken. Xavier heeft zijn hoed van dit jaar dan al bij de rest van zijn verzameling gezet. Hij kan beginnen met aftellen voor het hopelijk net zo bruisende carnaval van volgend jaar. Aan het weer zal het in elk geval niet liggen.

…en verder op Maderia

Eenmaal op Madeira voor het carnaval zou je wel gek zijn om de rest van het eiland niet te ontdekken.

Neem de levadas, een onderdeel van het unieke irrigatiesysteem van Madeira. Regenwater dat aan de wat koudere noordzijde van het eiland valt, stroomt via een netwerk van levadas, een soort kanaaltjes, naar de zonnige zuidkant waar het gebruikt wordt voor o.a de bananenplantages en wijngaarden.

Langs de levadas, met een totale lengte van 2150 kilometer, zijn prachtige wandelingen te maken. Op verschillende niveaus stap je door de fris groene bossen en krijg je een beeld van de vele unieke planten en bloemen van het eiland. Wie dorst krijgt van al het lopen, zoekt een stroompje water dat uit mos sijpelt. Het water is zo zuiver dat het prima drinkbaar is. Het hoogteverschil met het dal maakt een levadatochtje extra bijzonder. Waar je in het dal zonder jas kunt lopen, verkopen ze in de bergen terecht dikke wollen sokken. Neem dus een trui mee naar boven.

Madeira heeft, op een piepklein kunstmatig strookje na, geen strand. Gelukkig ligt naast Madeira het eiland Porto Santo met negen kilometer zandstrand. De ideale plek voor een dagje aan zee. Porto Santo is per veerdienst, helikopter of vliegtuig bereikbaar.

Voor uitgebreid eten zit je op Madeira goed. Niet verrassend voor een eiland neemt vis een prominente plek op de kaart in. Restaurants bereiden dagverse vis, maar je kunt het ook kopen op de markt. In de kelder van Marco dos Lavrados, een gezellige overdekte markt, liggen de vissen op fotogenieke wijze klaar. Verbaas je hier vooral ook even over de Espada, een monsterlijk ogende zwarte diepzeevis die eenmaal bereid opvallend mild smaakt.

Genoeg van vis? Probeer Madeira’s vleesspecialiteit Espetade, aan lauriertakken geregen en vervolgens in een houtoven gegaard rundvlees. De lange spies komt in de lengte boven de tafel te hangen.

Madeira kent twee eigen dranken. Poncho, een mix van rum, citroensap en honing dat met een speciale ponchospatel wordt gemengd. En natuurlijk Madeirawijn. Een speciaal verwarmingsproces en de toevoeging van extra alcohol geven de wijn de zeer gewilde smaak.

uit & thuis

DE REIS
Transavia vliegt elke maandag en donderdag rechtstreeks vanuit Amsterdam naar Funchal. TAP Air Portugal onderhoudt vanuit Nederland een dagelijkse vlucht met het eiland, maar wel met een overstap in Lissabon. Vliegtickets naar Madeira zijn er vanaf € 300,-.

HET VERBLIJF
Wanneer je carnaval in Funchal niet wilt missen, is het raadzaam om hier een hotel te boeken. Voor nog geen €  50,- per nacht boekt u een kamer in de goedkopere hotels van de hoofdstad. Wie echt wil uitpakken gaat naar The Vine Hotel en geniet van een ontspannen duik in het zwembad op het dak van dit nieuwe designhotel. Overnachtingen in dit vijfsterrenhotel kosten rond de € 200,- per nacht.

MEER INFORMATIE
www.madeiraislands.travel – Madeira’s officiele Toerismesite.
www.madeira-tourist.com – Toeristische site met o.a. 16 webcams waarmee het eiland te begluren is.
www.madeira-live.com – Oudste online magazine van Madeira. Ook in het Nederlands te lezen.

October 13th, 2010 at 9:48 am

Posted in

37 Responses to 'Zon, zee en carnaval'

Subscribe to comments with RSS or TrackBack to 'Zon, zee en carnaval'.

  1. .

    спс….

    tom

    22 Aug 14 at 6:40 pm

  2. .

    tnx!…

    frank

    20 Nov 14 at 10:29 pm

  3. .

    ñýíêñ çà èíôó!…

    Darren

    24 Nov 14 at 3:02 pm

  4. .

    ñýíêñ çà èíôó!!…

    steven

    27 Nov 14 at 10:00 pm

  5. .

    ñïñ….

    harry

    28 Nov 14 at 6:08 pm

  6. .

    áëàãîäàðåí!!…

    Frank

    29 Nov 14 at 4:58 pm

  7. .

    ñýíêñ çà èíôó!…

    Vernon

    30 Nov 14 at 11:10 am

  8. .

    good!…

    Zachary

    11 Dec 14 at 8:26 am

  9. .

    thanks for information….

    Enrique

    11 Dec 14 at 1:30 pm

  10. .

    ñïàñèáî!…

    Larry

    11 Dec 14 at 2:04 pm

  11. .

    ñïñ çà èíôó!!…

    ian

    12 Dec 14 at 9:19 pm

  12. .

    thank you!…

    darryl

    14 Dec 14 at 11:26 am

  13. .

    ñïñ!…

    clyde

    15 Dec 14 at 5:43 pm

  14. .

    tnx for info!!…

    kenny

    16 Dec 14 at 5:38 am

  15. .

    thanks for information!…

    brett

    19 Dec 14 at 2:33 pm

  16. .

    áëàãîäàðåí….

    leo

    21 Dec 14 at 12:34 am

  17. .

    good info!…

    dean

    21 Dec 14 at 5:25 am

  18. .

    thanks!…

    johnny

    21 Dec 14 at 5:59 am

  19. .

    áëàãîäàðåí!!…

    paul

    21 Dec 14 at 6:34 am

  20. .

    tnx for info….

    Leslie

    23 Dec 14 at 12:03 am

  21. .

    good info!…

    Johnny

    23 Dec 14 at 12:38 am

  22. .

    tnx for info!…

    Bob

    23 Dec 14 at 1:22 pm

  23. .

    ñýíêñ çà èíôó….

    warren

    23 Dec 14 at 2:57 pm

  24. .

    ñïñ çà èíôó….

    Stephen

    23 Dec 14 at 8:55 pm

  25. .

    ñïñ çà èíôó….

    Bobby

    25 Dec 14 at 9:45 pm

  26. .

    ñïñ çà èíôó!…

    Clifton

    16 Jan 15 at 12:46 pm

  27. .

    ñïñ çà èíôó!!…

    Alexander

    19 Jan 15 at 1:01 pm

  28. .

    ñïñ çà èíôó….

    Ian

    27 Jan 15 at 12:49 am

  29. .

    thanks….

    Micheal

    4 Feb 15 at 2:04 am

  30. .

    ñýíêñ çà èíôó!!…

    terrance

    5 Feb 15 at 1:21 am

  31. .

    ñïñ çà èíôó!!…

    randy

    5 Feb 15 at 1:51 am

  32. .

    ñïàñèáî çà èíôó!!…

    Gregory

    5 Feb 15 at 2:24 am

  33. .

    hello….

    Jonathan

    5 Feb 15 at 2:53 am

  34. .

    ñïàñèáî çà èíôó!!…

    Joel

    7 Feb 15 at 5:59 am

  35. .

    ñïñ….

    jim

    7 Feb 15 at 7:08 pm

  36. .

    áëàãîäàðþ….

    eric

    8 Feb 15 at 1:38 am

  37. .

    áëàãîäàðñòâóþ!…

    clayton

    9 Feb 15 at 12:59 pm

Leave a Reply