René van der Meer / freelance redacteur

Treffende teksten. Print en online.

Onzeker aan de top

CJP Magazine / 2008


Het gaat lekker met Jochem Myjer. De drukke grappenmaker sprintte naar de top van cabaretland en toert momenteel met zijn voorstelling De Rust Zelve langs uitverkochte zalen. In het dagelijks leven is Jochem dan ook bijna net zo vrolijk als op het podium. Tenzij recensenten zijn try-outs bespreken of hij niet zeker weet wat zijn publiek van een voorstelling vond. “De twijfel of mensen het wel leuk vinden, gaat nooit weg.”

Natuurlijk kent Jochem Myjer CJP-Magazine, zo legt hij uit wanneer hij vanachter een kop thee door een recent exemplaar bladert. “Ik ben zelfs een beetje boos op CJP”, voegt hij er al bladerend aan toe. “Jullie hebben een try-out van mij gerecenseerd. En dat vind ik niet netjes.”

Waarom niet?
“Omdat de voorstelling dan nog niet af is. Ik schrijf zes maanden aan een voorstelling. Zes! Na zes maanden schrijven, ga ik zes maanden try-outen en wat dan overblijft, dát is de voorstelling, daar sta ik achter. Dat mag je recenseren en bekritiseren. Alles daarvoor is niet representatief.”

Valt er tijdens try-outs nog zoveel af dan?
“Joh, van alles wat ik schrijf, flikker ik zo negentig procent weg. Tien procent is wel leuk en daar weer de vijf procent van, blijft echt over.”

Klinkt niet echt als een gezellige periode
“Schrijven en try-outen is voor mij de hel. Ik wil mensen laten lachen. En niet een beetje, maar echt negentig minuten lang. Dat lukt alleen wanneer alles leuk is. Bij een voorstelling met een boodschap, kun je je een paar zwakke grappen permitteren. In mijn voorstelling zit geen boodschap en dan valt het enorm op wanneer een grap minder leuk is. Dan valt het stil. En dat is vreselijk.”

Gebeurt dat dan nooit?
“Jawel, tijdens try-outs. Ik ga dan gewoon proberen wat werkt. En als het nou na één try-out duidelijk was welke grappen goed zijn, was er niks aan de hand. Maar iets wat de ene avond hilarisch was, komt de volgende avond niet over. Dat heeft te maken met timing, met spontaniteit, met van alles. Het is zo frustrerend. Ik mag daarom pas iets weggooien nadat ik het vier keer heb geprobeerd. Tijdens try-outs zoek ik naar de juiste timing. Pas bij de première ben ik tevreden over en dan begint het pas echt. Dan speel ik hem 380 keer en krijg ik hem pas echt in de vingers.”

Zou je denken?
“Ja, zie het als een diamant die je slijpt. Hij wordt elke keer weer wat leuker. Steeds een beetje strakker en perfecter. Dat houdt het leuk.”

En hoe zorg je ervoor dat je het na 200 keer nog steeds spontaan brengt, zonder op de automatische piloot te vliegen?
“Het is de lol die ik elke keer weer meemaak. Als de zaal lacht, denk ik al aan dat wat nog gaat komen. Wacht maar, denk ik dan. Jullie lachen nu, maar straks komt dat nog en dat. Dat gevoel is waanzinnig. Daarbij merkt het publiek het meteen wanneer je op de automatische piloot speelt. Ook dat houdt me scherp. En elke avond is anders. Dat ligt aan mijn eigen energie, maar ook aan de locatie.”

Hoe bedoel je?
“In de Randstad, behalve Rotterdam is het publiek afwachtend. In Rotterdam en de provincie hebben de mensen juist zin in een leuke avond. Mensen gaan daar met een positieve instelling naar het theater. Brabant vind ik de lastigste streek, het zijn een soort dieseltjes die ik een kwartier moet voorgloeien. Maar dat is allemaal persoonlijk. Ik ken collega’s die moeite hebben met het noorden en oosten van het land terwijl dat juist mijn favoriete plekken zijn. Het heeft alles met stijl te maken. Mensen in de provincie houden blijkbaar het meest van mijn stijl.”

En wat is jouw stijl?
“‘Ik ben komiek. Ik wil mensen vermaken.”

Wat is het verschil tussen een cabaretier en een komiek?
“Een cabaretier wil een boodschap vertellen. Hij maakt zich kwaad over iets. Een komiek wil de zaal laten lachen en vermaken. Die lach voed mij, niet de boosheid waar het cabaretiers om te doen is.”

Jij maakt je nooit boos?
“Oh, zeker wel. Ik volg ook de politiek, ik lees ook de kranten en heb ook een mening. Maar dat zijn verschillende werelden die ik bewust gescheiden houd. Wat ik persoonlijk van iets vind, is voor mijn publiek niet interessant. Ik ga daarom ook niet bij Pauw en Witteman zitten, als ze me zouden vragen.”

Waarom niet?
“Het past niet bij het beeld dat mensen van me hebben. Het zou enorm verwarrend zijn. Mensen zien mij nu als een altijd vrolijke, vriendelijke en drukke krullenbol. Dat merk ik meteen wanneer ik straat loop. Mensen beginnen te glimlachen en dat vind ik gaaf. Daar doe ik het voor en dat wil ik zo houden. Ik wil mensen vrolijk maken.”

Wat is er zo mooi aan vrolijkheid?
“Nou, haha, euh… Dat is wel grappig. Ik ben zelf namelijk een vrij negatief ingesteld persoon.”

Pardon?
“Ja, echt, van mijn vrienden ben ik de meest negatieve. Als er een voetbalwedstrijd op televisie is, ga ik er vanuit dat we verliezen. Ik denk al snel dat iets niet goed afloopt. En op het podium is dat dus precies andersom. Daar ben ik de Jochem die ik zou willen zijn: de meest positieve persoon ever.”

Schuurt dat niet? Mensen slaan je glimlachend op je schouders omdat ze denken dat je een vrolijke optimist bent, terwijl dat niet zo is.
“Nee, het is toch mooi dat mensen die indruk van me hebben? Ik haal op het podium het beste van mezelf naar boven. Ik ben van mezelf ook best vaak vrolijk, maar tijdens voorstellingen vergroot ik dat. Ik ben dan een soort Über Jochem. Altijd vrolijk, altijd lol.”

Ben je nooit bang dat altijd vrolijke gezien wordt als oppervlakkig? Jochem Myjer de blije eikel?
“Nee, niet meer. Vroeger had ik daar wel last van. Ik was nog zoekende naar mijn juiste vorm en werd er onzeker van wanneer mensen mijn voorstellingen licht verteerbaar noemden. Tot mijn regisseur me uitlegde dat als jezelf niet dom bent, je voorstelling dat ook niet wordt. Ik maak toegankelijk cabaret, in de zaal zitten letterlijk jochies van acht en vrouwen van tachtig. Dat lukt je niet als blije eikel. En ik sta daarin niet alleen, onlangs was ik genomineerd voor de Poelifinario, een cabaretprijs voor doorgaans echt zwaar inhoudelijke voorstellingen. Mijn nominatie was toch een statement dat de jury nu naar het hele spectrum kijkt, dus ook naar licht vermaak.”

Nominaties voor cabaretprijzen, uitverkochte zalen, staande ovaties. Hoe voorkom je dat je gaat geloven dat je alles kunt maken?
“De twijfel of mensen het wel leuk vinden, gaat nooit weg. Nooit. Ik droomde, serieus, vannacht nog dat ik voor een zaal stond die leegliep. Die droom heb ik zeker drie keer per maand. Ondanks het applaus en gejuich, sta ik daarom na elke voorstelling binnen drie minuten aan de bar van het theater. Altijd. Ik moet daar van man tot man horen wat ze ervan vonden en als ik dat niet doe, rijd ik zwaar in mineur naar huis. Geloof me, alle cabaretiers zijn zo fokking onzeker of het wel leuk is wat ze doen. Die onzekerheid is de drive om te blijven perfectioneren.”

Er moet in alle jaren toch iets veranderd zijn?
“Ja, de balans tussen werk en privé is gelijker geworden. Vroeger ging ik door het vuur voor mijn carrière. Ik heb weleens een relatie beëindigd, omdat ik mijn loopbaan belangrijker vond. Ik wilde de top bereiken en had daar alles voor over. Nu begint privé belangrijker te worden.”

Want je hebt de top bereikt?
“Nou, de top bereikt. Ik heb wel veel van mijn gestelde doelen gehaald, ja. Ik wilde binnen tien jaar in Carré staan en dat is gelukt. Toch zijn er altijd nieuwe doelen. In plaats van een week Carré, zou ik graag drie weken Carré staan. En het niveau dat ik nu heb, wil ik vasthouden.”

Jochem in het kort:
Jochem Myjer wordt in 1977 in Leiden geboren en groeit op in Zutphen. Na het behalen van zijn gymnasium vertrekt hij naar Groningen om biologie te studeren. Geen toptijd voor Jochem die als AHDH’er gebaat is bij structuur. Na twee jaar besluit hij te stoppen en zijn overtollige energie te gebruiken als cabaretier op het podium. Na zijn eerste show Gegabber (1998) heeft Jochem zijn draai gevonden. Met een mix van snelle grappen, liedjes en imitaties stuitert hij met Adéhadé (2001) en Yee-Haa (2004) succesvol langs de theaters. In april 2008 ging zijn nieuwe voorstelling De Rust Zelve in première. Tot juni 2009 toert hij nog met deze show door het land.

June 26th, 2010 at 9:05 pm

Posted in

Leave a Reply