René van der Meer / freelance redacteur

Treffende teksten. Print en online.

Heb je even voor mij?

AD Weekend / 2011
Download hier het artikel als PDF

Een luisterend oor, praktische hulp of een beetje gezelligheid kan voor mensen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken, net het verschil maken.

Koffiedrinken met een oudere dame, huiswerk maken met een scholier of koken met een asielzoeker. Het zijn allemaal ‘maatjes’-initiatieven: projecten waarbij een vrijwilliger een-op-een contact onderhoudt met iemand die een tijdelijk steuntje in de rug kan gebruiken. Nederland telt een kleine duizend initiatieven die bemiddelen tussen vrijwilligers en mensen die behoefte hebben aan een maatje. Uiteenlopend van De Metgezel in Nunspeet en Up to Date in Den Haag tot Opstapmaatjes in Eindhoven en ZieZo in Zaandam.

Het Oranje Fonds, het nationale fonds voor sociale initiatieven, biedt die maatjesprojecten financiële steun, begeleiding en kennis. ,,Projectleiders kunnen zich bij ons aanmelden,’’ zegt Esther den Breejen. Als communicatieadviseur is ze nauw betrokken bij de maatjesprojecten die het Oranje Fonds ondersteunt. ,,We brengen initiatieven bij  elkaar, zodat ze van elkaar kunnen leren. En het Oranje Fonds helpt bijvoorbeeld bij het werven van vrijwilligers met de landelijke campagne ‘Maatjes Gezocht’.’’

De eerste maatjeskoppels ontstaan in de jaren ’80. Zogenoemde buddy’s trekken op met hiv-patiënten om te voorkomen dat deze in een isolement terechtkomen. Dertig jaar later bestaan er zoveel vormen dat het Oranje Fonds de projecten in drie groepen verdeelt. Mentorprojecten zijn initiatieven waarbij de vrijwilliger mentor is van een scholier en deze helpt met huiswerk, om vroegtijdige schooluitval te voorkomen. Groep twee zijn de maatjesprojecten: initiatieven waarbij vrijwilligers sociaal-emotionele steun bieden aan bijvoorbeeld mensen met een psychische beperking. En dan zijn er nog de ‘overige projecten’, waaronder initiatieven vallen waarbij het contact is gebaseerd op het bieden van praktische steun, zoals het leren van de Nederlandse taal.

Voor alle projecten geldt dat een maatje iets anders is dan een hulpverlener. Den Breejen: ,,Maatjes brengen vriendschap, kennis of een nieuw netwerk mee. Het contact werkt twee kanten op. Een deelnemer krijgt een duwtje in de goede richting, een maatje doet nieuwe ervaringen op.” Ervaringen die soms veel indruk kunnen maken. Voor de meeste mensen is koffie drinken met een goede vriend immers iets anders dan met een ex-gedetineerde. Den Breejen: ,,Als maatje ontdek je soms een heel nieuwe wereld. Dan kan heftig zijn en daarom begeleiden de initiatieven de vrijwilligers met onder andere voorlichtingsavonden.” Maatjes, los van degene met wie ze een koppel vormen, ontmoeten elkaar en wisselen ervaringen uit.

Wie maatje wil worden of zich wil aanmelden als deelnemer kan op ikwordmaatje.nl kijken welke initiatieven in de buurt worden aangeboden. Maar hoe kies je hieruit het initiatief dat bij je past? ,,Bedenk goed welke interesses je hebt en wat je zou willen doen,’’ tipt Den Breejen. ,,De kans op een match is het grootst wanneer vrijwilliger en deelnemer een interesse delen.’’ En niet onbelangrijk: ,,Ga na of je inderdaad de tijd kunt vrijmaken om maatje te zijn. Twee tot vier keer per maand afspreken is wel de norm. Dat is best veel. Mijn vrienden zie ik minder vaak,” zegt Den Breejen in alle eerlijkheid. Begin november 2011 start het Oranje Fonds de nieuwe landelijke publiekscampagne ‘Maatjes Gezocht’. Het is een vervolg op de eerdere vierjarige campagne waarmee het fonds ruim vierduizend vrijwilligers wist te werven en de term ‘maatje’ op de kaart zette. Den Breejen: ,,Vroeger zag je alleen maar haringen als je op internet naar maatjes zocht. Die tijd is gelukkig voorbij.”

Brug tussen twee werelden

Soms maken ze samen huiswerk, maar veel vaker praten Joke Bouma (55) en Lokman Sharif (14) over de dingen die hem als middelbare scholier bezighouden. Ze zijn een koppel sinds 2010.

,,Heb je een bloedneus?’’ vraagt Joke aan het zusje van Lokman, dat met haar hand voor haar neus de gang op stormt. ,,Kom even, dan help ik je.” Terwijl Lokman nog wat rommelt op zijn kamer, ontfermt Joke zich over zijn zusje en lijkt voor even deel van de Irakese familie. Lokmans moeder heeft de thee inmiddels klaar en met een dampende mok schuift Joke haar stoel aan bij Lokmans bureau. Haar keurige voorkomen en knalrode tas steken een beetje af in de jongenskamer, maar verder is van een kloof geen sprake.

,,Hoe gaat het?’’ vraagt ze ontspannen. ,,Hoorde ik het goed? Heb je een 8 voor die laatste biologietoets gehaald?’’ Lokman glimlacht, best een beetje trots. Elk week brengt Joke hem een bezoek, als onderdeel van het Delftse maatjesproject School’s cool. Als locatiedirecteur van een basisschool kende Joke dit project; het maakt scholieren weerbaar voor en tijdens hun overstap naar het voortgezet onderwijs.

,,Ik heb een goed leven. Om me heen zie ik mensen die het een stuk minder hebben. Ik wil iedereen recht op nieuwe kansen geven. Daarom heb ik me aangemeld,’’ legt Joke haar motivatie uit. Lokman hoorde in groep acht over het project. Hij maakte veel ruzie en leraren hadden het gevoel dat hij beter kon presteren dan hij deed. Lokman: ,,Mensen op school vroegen of ik wilde meedoen aan School’s cool. Dat leek me wel handig en dus heb ik dat gedaan.’’

Vorig jaar zomer werden Lokman en Joke een elkaar voorgesteld en sindsdien vormen ze een koppel. In het begin liep het contact niet altijd even soepel. ,,Lokman vergat weleens een afspraak,’’ herinnert Joke zich. En de twee moesten ook gewoon aan elkaar wennen. Als puber krijg je niet dagelijks een volwassen vrouw op bezoek. Het ijs was snel gebroken toen Joke liet zien dat ze oprecht geïnteresseerd was in Lokman en best wilde weten hoe zijn X-box werkt.

In de beginperiode bespraken de twee voornamelijk huiswerk, maar de laatste tijd voeren ze vooral gesprekken over de middelbare school waarop Lokman sinds vorig jaar zomer zit. Tussen het leven op zijn school en Lokmans thuissituatie zit een wereld van verschil. Zijn beide ouders komen uit Irak en spreken maar mondjesmaat Nederlands.
Joke dient soms als brug tussen beide werelden. ,,Soms ga ik mee naar school om objectief te kijken wat er speelt. Er is nogal eens onduidelijkheid en ook onenigheid.’’ Dat laatste is best een beetje te begrijpen, want Lokman is geen lieverdje. Druk, chaotisch en stoer drijft hij leraren soms tot waanzin.

Maar de laatste tijd lijken de scherpe randjes er wat vanaf. Lokman: ,,Vroeger ging ik in discussie met leraren. Nu bewaar ik mijn opmerkingen voor thuis en praat ik er met Joke over.’’ Waar Lokman voorheen de strijd aanging, blijft hij nu rustiger. Nu is Joke ook niet gek. ,,Rustig zijn is niet echt stoer. Hoeft dat niet meer zo nodig van je?’’ vraagt ze Lokman op de man af. Lokman, resoluut: ,,Nee, ik heb het er met mijn vrienden ook over gehad. We gaan echt normaal doen.”

Na nog wat kort overleg over zijn nieuwe rapport, is de thee op. ,,Kan ik je verder nog ergens mee helpen?’’ wil Joke van Lokman weten. ,,Nee hoor,’’ antwoordt Lokman, die inmiddels de X-box heeft aangezet. ,,Tot volgende week?’’ vraagt Joke. De twee noteren hun afspraak. Hij in zijn blackberry, zij in een bonte agenda met ringband. Wanneer Joke de flat verlaat, zwaait Lokmans zusje haar uit.
Meer info: www.schoolscooldelft.nl

Vriendinnen onder elkaar

Vier maatjes zag Sylvia van Brummen (50) komen en gaan voordat ze in 2008 werd gekoppeld aan Nienke Michels (21). Voor het eerste voelde Sylvia, die leeft met een borderline-persoonlijkheidsstoornis, zich geen slachtoffer en het contact is uitgegroeid tot een vriendschap.

Het regent in Hardenberg en Sylvia en Nienke snelwandelen door de winkelstraat naar een droog onderkomen. ,,De Koffiepot maar doen?’’ stelt Nienke voor en Sylvia stemt in. Vijf minuten later staat de frisdrank op tafel en leunen de twee dames achterover. Zoals elke week eigenlijk, wanneer ze afspreken in het centrum.

Het is nu drie jaar geleden dat Sylvia en Nienke elkaar voor het eerst ontmoetten. Nienke studeerde toen nog Sociaal Pedagogische Hulpverlening (SPH) en bij haar stage hoorde het vormen van een maatjeskoppel. Met iemand als Sylvia, bijvoorbeeld. Sylvia heeft borderline en daardoor vond ze het lange tijd lastig om contacten aan te gaan en te behouden. Via Maatjeswerk Hardenberg werd ze verschillende keren aan een maatje gekoppeld, steeds een student SPH. Dat was soms best gezellig, maar een echte klik ontbrak. Sylvia: ,,Sommige maatjes behandelden mij als een kind. Ik mocht niet alleen van ze naar huis fietsen en wanneer ik iets vertelde dat me dwars zat, zagen ze me meteen als een slachtoffer. Soms ging het over niets anders dan mijn problemen.’’

En dat terwijl de uitleg van Maatjeswerk aan Nienke heel duidelijk was. ,,Je bent geen hulpverlener, hadden ze me verteld. Juist daarom sprak het me aan,’’ zegt Nienke. ,,Vanaf het eerste moment luister ik gewoon naar Sylvia. Ze is een mens, geen patiënt. En het is gewoon heel erg gezellig met haar.’’ Achter Sylvia, in De Koffiepot, zijn twee kleine kinderen bezig de kinderhoek af te breken. Het weerhoudt haar er niet van lekker door te kletsen. Over het dagbestedingscentrum waar ze werkt. Over Goede Tijden Slechte Tijden. Over haar vriend en over een vriendin waarmee het even niet zo lekker loopt.

Waar alle eerdere maatjes direct na het afronden van hun stage ook een punt zetten achter hun contact met Sylvia, is Nienke gebleven. Met haar studie SPH stopte ze in 2009 en een jaar later ging ze Engels studeren, maar vrijwel elke woensdag, inmiddels drie jaar op rij, spreekt ze met Sylvia af. ,,We zijn vriendinnen geworden,’’ zegt Sylvia.
In die tijd is er best veel veranderd. Waar Sylvia in het verleden lang met problemen bleef lopen, vindt ze het nu makkelijker dingen naast zich neer te leggen. ,,Door het contact met Nienke heb ik meer zelfvertrouwen gekregen. Ik kan beter relativeren en ben ook mondiger.”

Nienke, op haar beurt, steekt ook wat op van het contact met Sylvia: ,,Doordat ik haar heb leren kennen, kijk ik objectiever naar personen die anders zijn dan ik. Ik ben daar opener door geworden.” Daarnaast vinden beide dames het gewoon prettig om één keer per week uit hun dagelijkse sleur te stappen en elkaar bij te praten over hun leven ,,Sylvia kent mijn andere vrienden niet en is op een fijne manier onbevooroordeeld. Dat helpt mij ook weer relativeren. Daarbij is het gewoon gezellig om elkaar te zien.” Sylvia en Nienke schelen bijna dertig jaar, maar bij dat leeftijdsverschil staan ze eigenlijk nooit stil. Nienke: ,,We zijn met dezelfde dingen bezig. Ik merk aan niets dat Sylvia een stuk ouder is dan ik.” En zo kletst vooral Sylvia fijn verder in De Koffiepot. Over televisieprogramma’s, cadeautjes kopen, jonge ouders en de bibliotheek. ,,Wat kan ik veel praten, hè?’’ zegt ze verontschuldigend, maar met een glunderend gezicht. Nienke lacht en bestelt nog een Sprite en een Cola light.
Meer info: www.maatjeswerk.nl

Meer dan een stok achter de deur

Door de komst van haar dochtertje is Susanne van Boxtel (31) helaas te druk om nog langer taalmaatje te blijven van Preethi Kasthurechichi (50). Sinds 2009 waren ze via Humanitas in Utrecht een koppel, maar binnenkort zal Preethi op zoek moeten naar iemand anders die haar helpt met de Nederlandse taal en allerlei praktische vragen. Tot het zover is, brengt Susanne graag nog een paar dingen in beweging.

Susannes piepjonge dochtertje Juliette ligt vredig te slapen wanneer Preethi en Susanne de laptop op de eettafel openklappen. ,,Misschien is het slim om wat vragen op te schrijven?’’ stelt Susanne aan Preethi voor. De Sri Lankaanse droomt van een eigen horecabedrijf en binnenkort heeft ze een afspraak met een Irakese vrouw die deze stap al maakte. Preethi haalt een mapje tevoorschijn, vol aantekeningen en schetsen voor haar toekomstige bedrijf. Op de menukaart, nu nog een kladje, komen allemaal gerechten uit Sri Lanka.

Twaalf jaar geleden vluchtte Preethi met haar man en kinderen het land uit. Vanwege politieke problemen was het niet langer veilig op het eiland onder India en zo kwam het gezin terecht in Nederland. Na een generaal pardon in 2008 is Preethi officieel Nederlands staatsburger en vanaf dat moment gaat ze naar school om de taal te leren. Dat gaat aardig, maar thuis is de voertaal Singalees en haar kinderen hebben niet altijd tijd om Nederlands met hun moeder te oefenen.

En dus is het voor Preethi belangrijk om regelmatig iemand te zien waarmee ze kan oefenen. Via Humanitas gaf Preethi zich op als deelnemer aan het Taalmaatjesproject. Kort daarna werd ze gekoppeld aan Susanne. ,,Taal heeft me altijd geïnteresseerd en ik wilde graag iets doen voor de allochtone vrouwen die ik wel tegenkwam, maar verder niet sprak,” zegt ze. Twee, soms drie keer per maand komt Susanne op bezoek. Ze helpt Preethi bij het maken van haar huiswerk en geeft uitleg bij lastige onderdelen zoals grammatica. Maar naast een stok achter de deur voor het leren van de taal, fungeert Susanne ook als vraagbaak voor allerhande vragen. Belastingpapieren, formulieren van de gemeente of een opzet voor een sollicitatiebrief speelt Preethi dankbaar door naar Susanne.

Nu is het natuurlijk niet de bedoeling dat een taalmaatje de hele administratie van Preethi uit handen neemt. ,,Maar soms loopt ze vast, ik kijk dan waarmee ik kan helpen,’’ zegt Susanne. ,,Zo zijn er voor het opstarten van een eigen horecabedrijf allerlei regels waaraan je moet voldoen. Ik zoek dan uit bij welke instanties ze kan aankloppen voor meer informatie en begeleiding.”

Juist deze concrete bijdragen maken het zijn van een maatje voor Susanne waardevol. ,,Je hebt een-op-een contact, wat je steun heel direct maakt.” Susannes dochtertje slaapt nog steeds. Het maatjeskoppel kijkt ondertussen geïntrigeerd naar een website vol fornuizen. Preethi wil zich met haar bedrijf specialiseren in het verzorgen van afhaalmaaltijden en dan is een beter fornuis nodig dan nu in haar bescheiden keuken staat. ,,O kijk, we kunnen een brochure aanvragen,’’ ziet Susanne. Van het opschrijven van vragen komt het deze middag niet meer. Nou ja, over twee weken is Susanne er weer. ,,Kunnen we meteen een fornuis uitkiezen uit de brochure die dan is bezorgd.”
Meer info: www.humanitasutrecht.nl

December 18th, 2011 at 5:51 pm

Posted in

45 Responses to 'Heb je even voor mij?'

Subscribe to comments with RSS or TrackBack to 'Heb je even voor mij?'.

  1. .

    благодарен!!…

    Julius

    22 Aug 14 at 7:17 pm

  2. .

    спасибо за инфу!!…

    edwin

    22 Aug 14 at 11:48 pm

  3. .

    спс!!…

    Mathew

    24 Aug 14 at 2:09 am

  4. .

    сэнкс за инфу!!…

    Ralph

    24 Aug 14 at 4:24 am

  5. .

    сэнкс за инфу….

    allen

    24 Aug 14 at 4:34 am

  6. .

    сэнкс за инфу….

    sergio

    24 Aug 14 at 7:38 am

  7. .

    thanks for information!…

    Orlando

    19 Nov 14 at 3:52 pm

  8. .

    ñïñ!!…

    Wade

    20 Nov 14 at 7:15 pm

  9. .

    ñýíêñ çà èíôó!!…

    Brett

    22 Nov 14 at 4:36 pm

  10. .

    hello!…

    David

    22 Nov 14 at 5:08 pm

  11. .

    good!…

    Ramon

    27 Nov 14 at 6:29 pm

  12. .

    good!…

    guy

    29 Nov 14 at 1:36 am

  13. .

    tnx!…

    Joe

    29 Nov 14 at 7:58 pm

  14. .

    ñïàñèáî!!…

    andrew

    29 Nov 14 at 10:49 pm

  15. .

    ñýíêñ çà èíôó!…

    shawn

    30 Nov 14 at 12:01 am

  16. .

    good….

    Walter

    30 Nov 14 at 4:46 pm

  17. .

    áëàãîäàðñòâóþ!!…

    Jared

    1 Dec 14 at 3:58 pm

  18. .

    tnx for info!…

    ronald

    4 Dec 14 at 3:39 pm

  19. .

    ñïñ!…

    Paul

    11 Dec 14 at 11:54 pm

  20. .

    ñýíêñ çà èíôó!…

    norman

    13 Dec 14 at 9:09 pm

  21. .

    thanks!…

    Joseph

    13 Dec 14 at 11:02 pm

  22. .

    ñýíêñ çà èíôó!…

    evan

    13 Dec 14 at 11:39 pm

  23. .

    ñïñ!…

    henry

    16 Dec 14 at 1:18 am

  24. .

    tnx!!…

    charles

    16 Dec 14 at 4:51 pm

  25. .

    good!!…

    Kirk

    18 Dec 14 at 1:45 pm

  26. .

    áëàãîäàðñòâóþ!!…

    Joe

    20 Dec 14 at 12:50 am

  27. .

    good info!!…

    stephen

    21 Dec 14 at 2:24 pm

  28. .

    áëàãîäàðþ….

    alan

    21 Dec 14 at 2:53 pm

  29. .

    ñïàñèáî!!…

    Rex

    22 Dec 14 at 2:50 am

  30. .

    ñýíêñ çà èíôó!…

    Franklin

    22 Dec 14 at 3:25 am

  31. .

    ñïñ….

    Lyle

    23 Dec 14 at 7:17 am

  32. .

    ñýíêñ çà èíôó!…

    Fred

    24 Dec 14 at 2:56 pm

  33. .

    tnx!…

    Thomas

    24 Dec 14 at 3:26 pm

  34. .

    ñïàñèáî çà èíôó….

    billy

    16 Jan 15 at 6:45 am

  35. .

    ñïñ çà èíôó!!…

    tyrone

    16 Jan 15 at 1:42 pm

  36. .

    thank you!…

    alfonso

    16 Jan 15 at 2:16 pm

  37. .

    tnx for info!!…

    aaron

    22 Jan 15 at 5:28 am

  38. .

    áëàãîäàðåí….

    Jack

    22 Jan 15 at 6:01 am

  39. .

    hello!…

    Perry

    1 Feb 15 at 1:42 am

  40. .

    ñïàñèáî!…

    Lynn

    4 Feb 15 at 1:27 am

  41. .

    ñïñ….

    clayton

    7 Feb 15 at 5:01 pm

  42. .

    ñïàñèáî çà èíôó….

    Jerome

    9 Feb 15 at 5:57 pm

  43. .

    ñïàñèáî….

    Rene

    9 Feb 15 at 6:36 pm

  44. .

    hello….

    Isaac

    9 Feb 15 at 7:14 pm

  45. .

    ñïñ!…

    Joshua

    9 Feb 15 at 7:53 pm

Leave a Reply