René van der Meer / freelance redacteur

Treffende teksten. Print en online.

De botenbouwer van Ho Chi Minhstad (De Wereldomroep)

De Wereldomroep / 2012
Klik hier voor het artikel op de www.rnw.nl

Zelfs na zeventien jaar wonen en werken in Vietnam spreekt Jan Visser geen Vietnamees. Nergens voor nodig, zo blijkt. Vanaf zijn werf in Ho Chi Minhstad levert hij schitterende schepen aan internationale wateren.

Een blik op de handen van Jan Visser (57) en je weet genoeg: hier staat een scheepsbouwer. Op zijn huid zitten resten zwart rubber, overgehouden aan een klusje eerder deze week. En dan is er die rechterduim, of wat er van over is. ‘Drie jaar geleden vond ik het weer eens te traag gaan op mijn werf. Gehaast begon ik hout te zagen en toen ging het mis.’ Jan kijkt naar zijn halve duim en haalt zijn schouders op. ‘Eigen schuld.’

Want het was toch zijn eigen idee om in 1994 naar Vietnam te emigreren, om vanuit daar boten te ontwerpen en te bouwen? Tijdens zijn studie scheepsbouw aan de Technische Universiteit van Delft ontwikkelde Jan een softwareprogramma dat het ontwerpen van schepen makkelijker maakt. ‘Na mijn studie zocht ik klanten om de software aan te verkopen. Ik werd daarbij geholpen door een Vietnamees en die wees op de houtmarkt in zijn land.’

Geweldige mogelijkheden
Het softwareprogramma werd uiteindelijk verkocht. Visser zat toen in gedachte al in Vietnam. Waar in Nederland teakhout nog net niet met fluwelen handschoenen wordt aangepakt, gebruiken ze het in Vietnam soms als stookhout. ‘Overal prachtig hout, overal water, maar weinig creatieve ontwerpen. Als botenbouwer zag ik geweldige mogelijkheden in Vietnam’, zegt Visser vanaf zijn scheepswerf aan de rand van Ho Chi Minh City. Een rustige plek waar een paar werknemers lassen, schuren en schaven aan de boten van hun Hollandse baas.

Jonkvrouwe Magdalena
Jan Visser heeft een extreem drukke periode achter de rug, waarin hij niet minder dan 22 traditionele jonken afleverde aan een ondernemer in Halong Bay. Momenteel gaat alle aandacht uit naar De Jonkvrouwe Magdalena, een 14.75 meter lange jonk, bijna klaar en indrukwekkend mooi. ‘Het is een opdracht van een Nederlandse arts’, zegt Jan terwijl hij de laatste details naloopt van het teakhouten schip volgens oud Chinees ontwerp. ‘Drie jaar geleden zijn we eraan begonnen. Ik ga hem persoonlijk brengen in Nederland. Het is alweer vier jaar geleden dat ik daar voor het laatst was.’

Granaatscherven
Zo goed als de zaken nu lopen, zo moeizaam was de start. Toen Jan zeventien jaar geleden in Vietnam aankwam, wachtte hem een onaangename verrassing. Goed, aan mooi hout geen gebrek. Op de bomen na dan, waarin granaatscherven van de oorlog bleken te zitten. ‘Die bomen zijn rot van binnen en één granaatscherf kan een hele zaag onbruikbaar maken.’ En de overheid werkte ook tegen. Ongeveer gelijk met de aankomst van Jan kreeg Vietnam een nieuwe regering die een exportverbod op hout afkondigde. Het leek een streep door alle mooie plannen, maar met de juiste contacten lukte het Jan alsnog zijn ambities te verwezenlijken. Via via kreeg hij de benodigde vergunningen rond. ‘Zonder de juiste contacten ben je hier niemand, luidt de bondige conclusie van de scheepsbouwer.

De taal
Na jaren wonen en werken in Vietnam spreekt Jan vrijwel geen Vietnamees. ‘Het goed beheersen van de taal heb ik opgegeven. Het zit vol toonverschillen. Alleen als je muzikaal bent, kun je die beheersen.’
En Jan Visser is veel, maar niet muzikaal. In het Engels redt hij zich doorgaans prima. Met zijn werknemers heeft hij een soort technische taal ontwikkeld. ‘Soms kijken ze me vragend aan, maar meestal begrijpen ze wat ik bedoel.’

Werkmentaliteit

Van een taalbarrière heeft de scheepsbouwer dus geen last. Wel moest hij wennen aan de werkmentaliteit in Vietnam. ‘Loyaliteit bestaat niet. Een Vietnamees is bezig met geld verdienen. Voor zichzelf en misschien daarna voor zijn familie. Zoiets als teamwork hoef je hier niet te verwachten. Het kwam er in het begin vaak op neer dat ik veel werk over moest doen. Met de nodige Hollandse nuchterheid, doorzettingsvermogen en bezoekjes aan de Chinese wijk, waar Jan even afstand kon nemen van zijn projecten, heeft hij het hoofd boven water gehouden. Maar de echte reddende engel in zijn bestaan heet Vo Thi Thuy, zijn Vietnamese vrouw die hij 15 jaar geleden ontmoette.

Vrijheid
Zij is de brug tussen Vissers Nederlandse ondernemersgeest en de Vietnamese werkwijze. Dankzij de uitstekende samenwerking tussen hem en haar, houdt Jan de handen vrij om te werken aan de passie waarmee het allemaal is begonnen: boten. ‘Een boot betekent vrijheid. Op het water kun je links en rechts wanneer je wilt, maar ondertussen moet je heel alert blijven. Die combinatie vind ik geweldig.’

Kroketten
Inmiddels varen op alle wereldzeeën boten van Jan Visser. Ook in Hollands water. Zijn zoon verhuurt een mooie sloep voor een dagje op de Utrechtse grachten en voor het Amsterdamse Hilton dobberen jolletjes die op de werf in Saigon zijn gebouwd. Nadenken over een terugkeer naar Nederland doet Jan niet. ‘Mijn vrouw is er wel mee bezig. Vooral met het oog op de eventuele vervolgstudies van onze nu nog jonge kinderen.’ Zelf is hij te druk met het bedenken en uitvoeren van nieuwe plannen. Zo ligt er een idee voor een jachthaven op de tekentafel.
En dan is er nog dat plan om Vietnam aan de kroket te krijgen. ‘Als tegenhanger van de loempia. Ik zie een soort mobiele snackbar voor me en wil daar echt werk van maken.’ Allemaal in het Engels en met handen en voeten natuurlijk. Dat spreekt voor zich.

March 12th, 2012 at 8:11 pm

Posted in

64 Responses to 'De botenbouwer van Ho Chi Minhstad (De Wereldomroep)'

Subscribe to comments with RSS or TrackBack to 'De botenbouwer van Ho Chi Minhstad (De Wereldomroep)'.

  1. .

    thanks for information!…

    max

    28 Jan 15 at 1:21 am

  2. .

    ñïñ….

    frederick

    28 Jan 15 at 2:07 am

  3. .

    thanks….

    everett

    29 Jan 15 at 5:19 pm

  4. .

    thank you!!…

    clayton

    30 Jan 15 at 11:34 am

  5. .

    ñïñ!!…

    tony

    1 Feb 15 at 7:14 am

  6. .

    good info….

    Cory

    1 Feb 15 at 7:46 am

  7. .

    áëàãîäàðñòâóþ….

    Milton

    1 Feb 15 at 3:10 pm

  8. .

    ñïàñèáî çà èíôó!!…

    brian

    1 Feb 15 at 3:43 pm

  9. .

    ñïàñèáî çà èíôó!!…

    mitchell

    1 Feb 15 at 10:31 pm

  10. .

    good….

    Ian

    2 Feb 15 at 2:53 am

  11. .

    tnx….

    Marcus

    2 Feb 15 at 4:29 am

  12. .

    ñïñ….

    ron

    5 Feb 15 at 4:54 pm

  13. .

    ñïàñèáî çà èíôó!…

    Willard

    7 Feb 15 at 3:56 am

  14. .

    thank you!!…

    darren

    8 Feb 15 at 9:01 pm

Leave a Reply