René van der Meer / freelance redacteur

Treffende teksten. Print en online.

Cowboys in de polder

HP/De Tijd / 2009

Jaarlijks trekken zo’n twintigduizend liefhebbers naar Den Bosch voor het grooste countryfestival van Europa. Op zoek naar saamhorigheid en het fatsoen van vroeger. ‘Country betekent dat je tevreden bent met wat je hebt.’

“Komt ‘ie aan. Hak links, hak rechts, hak links, hak rechts en stap,” zegt de linedancelerares in hal 2 tegen de groep die haar workshop volgt. “Dus van zeven, acht, en naar voor, en naar voor.” Haar leerlingen, veelal volwassen mannen en vrouwen met cowboyhoed en stoere blouse, volgen de aanwijzingen aandachtig op. Zo synchroon mogelijk stappen ze over de houten vloer. Verderop, in de Indianenhal, staat men in de rij om een foto te maken van een heuse indiaan. En dan is er nog een paardenshow, een westernmarkt met meer dan honderd kramen, een schiettent en een podium voor countrysterren als Pam Macbeth of de Dixie Aces.

Twee dagen lang, vier hallen vol western- en countrycultuur. Voldoende om de Bosche Western Experience de grootste countrybeurs van Europa te maken. Naast duizenden Nederlandse westernfans maken ook Belgen, Duitsers en Fransen jaarlijks de tocht naar de Brabanthallen. Voor €15,- wanen bezoekers zich er een dag in het Wilde Westen. Het Wilde Westen in Noord-Brabant.

Zo ook Adri en Chris Tokaya. Het echtpaar van in de zestig is al achttien jaar lid van de Leerdamse linedancegroep The Blue Eagle Country Dancers. En met die club zijn ze vandaag naar de Brabanthallen gekomen. “Om te dansen,” legt Adri uit terwijl ze samen met Chris een rookpauze houdt in de daarvoor bedoelde hal. De twee dragen een blouse van de club. Fel lichtblauw met achterop het logo van de vereniging. “We komen al vanaf de begindagen naar de Western Experience,” zegt Chris vanonder zijn zwarte cowboyhoed. “Hartstikke gezellig, al is het wel iets commerciëler geworden,” vult Adri, eveneens met hoed, aan.

Maar je hoort de twee niet klagen. “Het voelt hier als familie. Je komt met z’n allen samen om plezier te maken,” zegt Adri. Chris zonder aarzelen: “En er is hier nooit ruzie of onenigheid. Nooit.” Chris en Adri moeten het vooral hebben van de saamhorigheid en het dansen op countrymuziek. Veel gekker hoeft het voor hen niet. “Het is niet zo dat ons hele huis country is ingericht,” zegt Adri. Toch hoopt het echtpaar wel een keer naar Amerika te gaan om het land van de western van dichtbij te bekijken. “Ik ben er ooit geweest, maar dat is veertig jaar geleden,” zegt Chris. Adri heeft Amerika nog nooit bezocht, maar ziet zichzelf al helemaal genieten in Texas. “We zijn aan het sparen,” zegt ze. Na een laatste hijs van hun sigaret wandelen de twee blauwe blousen de hal weer in.

Het brein achter de Western Experience heet Bob de Jong. Ooit reclamemaker, bekroond rallyrijder en televisieman bij Veronica. Nu de organisator van evenementen, waaronder deze westernbeurs. Backstage in een barak legt hij uit hoe het dertien jaar geleden begon met een bescheiden paardenbak en Ankie van Grunsven. “We hadden gerekend op 8.000 man. Er kwamen er 10.000. Mensen wilden niet naar het toilet, omdat ze dan hun plaats kwijt zouden raken,” zegt hij met dezelfde zware stem als waarmee hij jarenlang autoprogramma De Heilige Koe presenteerde. De haren zijn een stuk langer en grijzer dan toen. Daarbij draagt De Jong, in stijl, een zwarte countryblouse met versiersels op de borst. Op zijn basstem na is de oud-Veronicapresentator amper te herkennen.

De Jong kwam voor het eerst in aanraking met de westerncultuur als chef sport van Veronica. “Ik maakte het programma rondom de World Eskimo and Indian Olympics. Dat vond ik zo bijzonder, dat ik het met anderen wilde delen.” Hij besloot een aantal indianen naar Nederland te halen en organiseerde daar een show omheen. Daarnaast maakte hij het televisieprogramma Western Lifestyle. Het werd het begin van een succes. “In 1999 trok de Western Experience in twee dagen 32.000 bezoekers. In datzelfde jaar keken een half miljoen mensen naar Western Lifestyle.” Tien jaar later is die gekte iets teruggezakt, maar de Western Experience kan nog steeds rekenen op zo’n 20.000 bezoekers. “De westerncultuur heeft iets oprechts. Wanneer je zegt dat je iets doet, doe je het. Die betrouwbaarheid en betrokkenheid is aantrekkelijk.”

Duizenden cowboylaarzen schuifelen stapvoetstaps door de Brabanthallen. Door de Funky Dance Hall waar DJ Harold de boel opzweept met Big Girl van Mika. (Niet echt country, maar desalniettemin staat de dansvloer vol linedancers.) Langs de vele, vele stands met laarzen, hoeden, portemonnees, riemen, cd’s, dromenvangers, koeienhuiden en schommelstoelen. Aan lange tafels zitten dansgroepen, vrienden en stelletjes. Sommige cowboys halen braaf een saucijnenbroodje met consumptiebonnen. Het merendeel heeft echter voor eigen waar gezorgd. Thermosflessen koffie, boterhammen, nootjes en blokjes kaas gaan van hand tot hand. Een countrygezin pakt uit met wafels en een slagroombus. Vanuit hal 2 pept zangeres Pam Macbeth het publiek op met een kraker van Dolly Parton. ‘Working nine to five’, schalt het over honderden hoeden. Twee vrouwen bij een stand met mouwloze blousejes wiegen mee op de maat.

En dan is er nog de muziek. “Goede countrymuziek maakt vrolijk. Het is uit het leven gegrepen en dat raakt veel mensen.” De Jong draait zich om in zijn stoel en kijkt door het raam van zijn barak naar het hoofdpodium van de beurs. Op de planken is de Western Experience All Star Band bezig om countryartiest Mark Dreyer te begeleiden met galopperende countryritmes en glijdende gitaarloopjes. “Dat is niet zomaar een band,” zegt De Jong. “Dat is de band waarmee ik jarenlang als organisator langs uitverkochte theaters trok.” Hij doelt op de Country Music Hall of Fame Theatershow, een avondvullend programma waarbij de Western Experience All Star Band countrysongs in theaters speelde.

De Jong gaat verder: “Het linedancen dat bij countrymuziek hoort, is enorm populair. Amerika bijvoorbeeld, telt 200.000 linedancescholen die worden gesponsord door de staat.” Waarom? “Omdat het mensen in beweging houdt.” Volgens De Jong blijven ouderen langer fit wanneer ze linedance. “Het is net als puzzelen. Een linedance heeft soms 64 verschillende stapjes die je allemaal moet tellen en onthouden.” Pure braintraining en goed voor het lichaam.

Zelf is De Jong inmiddels 67. “Een leeftijd om terug te blikken,” bast hij. Tijdens het opmaken van de balans, heeft hij besloten om afstand te nemen van de rat race waarin hij zat. “Ik wil geen strijd meer voeren. Geen machocultuur meer.” Dat klinkt wat opmerkelijk voor een man die vier hallen met cowboys vult. Maar De Jong weet wie hij in huis haalt. “Het ziet er hier allemaal stoer uit, maar dat is uiterlijk vertoon. Er is hier zo goed als geen agressie. Je ziet daarom nergens bewaking. Het saamhorigheidsgevoel is hier enorm.”

Countrymensen zijn geen druktemakers en De Jong voelt zich thuis in die no-nonsense-cultuur. “Ik leef op indian time,” zegt hij. “Ik maak een afspraak met iemand en zie vanzelf wel hoe laat en of diegene komt. Komt hij niet? Ook goed, dan ga ik iets anders te doen.” Heel wat anders dan het leven in de grachtengordel. “Daar heb ik het gevoel dat er nog steeds veel moet. Dat het heel belangrijk is om in te zijn.” Het moet rond 1995 geweest zijn toen De Jong besloot om zich hier niet langer aan te conformeren. “Ik liet mijn haar groeien. Dat was in de tijd dat ik De Heilige Koe presenteerde en dus nog op televisie kwam.” Geen probleem, dacht hij. Maar dat liep anders. “Men bleek mijn lange haar niet op prijs te stellen. Dat kon niet op televisie. Nou, dan toch niet?” En zo besloot De Jong een punt te zetten achter zijn televisietijdperk. “Dat was opmerkelijk, want de meeste mensen die op televisie zijn, willen er nooit meer vanaf.”

Met al die cowboys bij elkaar, lijkt de countrystijl haast een religie. Voor veel bezoekers is het echter gewoon een hobby. Onstaan vanuit een bescheiden liefde voor countrymuziek en verder aangewakkerd toen ze in aanraking kwamen met de plaatselijke linedancevereniging. Elk dorp lijkt er inmiddels een te hebben. Het Drentse Zuidlaren heeft de Black Wolf Linedancers. Countryfans op Texel kloppen aan bij de Koger Linedancers. Een leuke hoed, een blouse en een wekelijks lijndansje bij de club. Daar blijft het meestal bij. Adri en Chris, bijvoorbeeld, dragen thuis meestal gewone kleren.

Toch zijn er ook countryfans die het cowboybestaan als lifestyle omarmen. Erik Leijtens, Jan van Helfteren en Chuanita van Gils behoren tot die groep. Ze maken deel uit van de Noname Country Dancers uit Tilburg en zijn tot in de puntjes verzorgd. Erik en Jan strak in het zwart, Chuanita gehuld in donkerrode jurk met op haar hoofd een hoedje. Hun hebben en houden voor een weekend als dit bewaren ze in twee minihuifkarren voor hun voeten.

“Country betekent dat je tevreden bent met wat je hebt,” legt Chuanita enthousiast, met Brabants accent, uit. “Niet meteen iets nieuws kopen als je iets kapot is, maar het repareren. En dingen delen,” gaat ze verder. Erik valt haar bij: “Vrienden boven alles stellen. Boven geld en spullen.” Vervolgens valt vier keer het woord ‘saamhorigheid’, gevolgd door ‘klaar staan voor elkaar’. Erik wil niet zover gaan om te beweren dat vroeger alles beter was. “Maar in de periode die wij uitbeelden hadden de mensen nog fatsoen.”

In de huidige tijd van televisie, haast en internet voelen ze zich niet altijd thuis. Om tot rust te komen, wijkt de groep uit Tilburg daarom ieder jaar uit naar Pullman City, een western themapark in het Duitse Eging am See. Sinds 1997 is deze cowboystad aan de voet van het Beierse Woud de countrydroom voor de die-hards. Optredens, indianenshows, rodeo’s, meerdere saloons, een smit en een vijver voor de goudzoekers; Pullman City, Die lebende Westernstadt, heeft het. “We leven daar echt zoals in de tijd van de cowboys,” zegt Chuanita. “Dus ook zonder elektriciteit. ’s Avonds zingen we liedjes bij het kampvuur.”

Maar kun je daarvoor niet beter naar Amerika, waar de countrycultuur immers vandaan komt? Erik knikt. “We zouden graag eens gaan,” zegt hij. “Maar de reis is nu nog te duur.” Erik en Jan zitten doordeweeks op de bok als vrachtwagenchauffeur. Chuanita is huisvrouw. Als het geld er is, gaan ze zeker. Tot die tijd hebben ze de Western Experience en Pullman City.

Om vier uur ’s middags lijkt de grootste drukte in de Brabanthallen voorbij. Frank Wenting, natuurlijk ook met zwarte hoed, cowboylaarzen en in ieder oor een gouden ring, heeft er een mooie dag opzitten. Iets meer vernieuwing op de beurs was leuk geweest. Maar hij kwam om te dansen en voor de gezelligheid en dat zat goed. Morgen mag hij weer als spoorwerker naar het spoor. Al moeten ze daar nog een beetje wennen aan zijn hobby. “Mijn collega’s vinden linedancen voor homo’s.”

July 24th, 2010 at 12:41 pm

Posted in

62 Responses to 'Cowboys in de polder'

Subscribe to comments with RSS or TrackBack to 'Cowboys in de polder'.

  1. .

    ñïàñèáî çà èíôó!!…

    edwin

    31 Jan 15 at 10:51 am

  2. .

    áëàãîäàðþ!!…

    Jack

    31 Jan 15 at 11:22 am

  3. .

    hello….

    karl

    31 Jan 15 at 3:43 pm

  4. .

    hello….

    Raymond

    2 Feb 15 at 1:32 pm

  5. .

    áëàãîäàðþ!!…

    Rene

    2 Feb 15 at 7:17 pm

  6. .

    áëàãîäàðþ!…

    Bryan

    3 Feb 15 at 8:53 pm

  7. .

    ñïñ çà èíôó!…

    brett

    3 Feb 15 at 11:59 pm

  8. .

    ñïñ….

    Barry

    5 Feb 15 at 4:06 am

  9. .

    áëàãîäàðñòâóþ….

    Kevin

    9 Feb 15 at 3:42 pm

  10. .

    ñïàñèáî!!…

    edward

    10 Feb 15 at 2:55 pm

  11. .

    ñïàñèáî!!…

    franklin

    10 Feb 15 at 3:31 pm

  12. .

    ñïñ….

    don

    10 Feb 15 at 4:08 pm

Leave a Reply